تبليغاتX
ماهی سوم

ماهی سوم

فلسفی, دینی,سیاسی,فرهنگی

اگر بخواهيم تاثير مدرنيته بر اخلاق را بسنجيم و يا حتي پيشگويي کنيم لازم است درکي کلي از اخلاق داشته باشيم, اخلاق در کارکردها و تاثيرات و موثرات به طرز عجيبي به هنجار و از آنجا قانون گره ميخورد و به طرز دردناکي اشتباه گرفته ميشود البته از آنجا که کلمات در ذهن افراد مختلف معاني مختلفي را ايجاب ميکند اين امر اشکالي ندارد که مثلا هنجار در گفتمان کسي هم معني باشد با اخلاق در گفتمان فرد ديگر ولي مشکل آنجا شروع ميشود که اين دو نفر سعي در ايجاد ديالوگ بين خود ميکنند يا اين که يک فرد تصوير و تعريف متناقضي از يک امر داشته باشد

به هر صورت از آنجا که من قصد دارم بحث غير متناقضي را در باب اخلاق آغاز کنم ناگزيرم که تعاريف خود را از اين امور ارايه دهم.

از ديدگاه کارکردگرايي وظيفه هر سه مورد قانون هنجار و اخلاق,سوق دادن فرد به عمل در حيطه ارزشها و سودهاي جمع- هر چند ناسازگار با سود خويش – است, در اولي-قانون- قدرت متمرکز- خواه حکومت ايلخاني خواه پادشاه خواه دولت مدرن- با اعمال قدرت خويش خواه مادي, قهري و يا اجتماعي فرد را مجبور به عمل در حيطه ارزشها و سود خود ميکند( و البته اميد و آرزوي بشر هميشه اين بوده که به جاي سود خويش به سود جامعه اجبار کند , در کشورهاي دموکراتيک تمام سعي بر اين است که سود قدرت متمرکز با سود جامعه گره بخورد)در دومي- هنجار- جامعه در پي آن است که خود با اعمال روشهايي فرد را مجاب کند که در چارچوب دلخواه جمع حرکت کند ( مادامي که جمع حرکت بيشتري به سمت جامعه بکند, هنجارها قدرت بيشتري مي يابند) در سومي جامعه ارزشهاي خود را در ذهن فرد نهادينه ميکند تا خود فرد براي اين که به سمت الگوي اخلاقي حرکت کند در چارچوب مورد نظر تعيين شده فعاليت کند حتي اگر هيچ هزينه اي را تحمل نکند.

در اين چارچوب نميتوان کسي را از اين منظر که کاري غير اخلاقي انجام داده ملامت کرد يا کسي را با اين برهان که به عرف جامعه تن نداده مجازات کرد اما ميتوان تاثيرات کنش ها و واکنش اخلاق و هنجار و قانون را بررسي کرد

حال اين سوال پيش مي آيد که اگر چارچوب مورد نظر توافقي است و مورد پذيرش ديگران نيست چطور براي ديگران تعيين تکليف ميکنيم؟ طبعا مسئله ي درستي است ديگران ميتوانند اسامي گوناگوني روي دستگاه سنجش خود بگذارند اما وقتي ما بتوانيم اثبات کنيم که دستگاه سنجش آنها در ديد ما جزو يکي از سه مورد قانون,هنجار و اخلاق است آنگاه از موارد تبيين شده ي ديدگاه ما تبعيت ميکند.

+ نوشته شده در  سه شنبه نهم مهر 1387ساعت 20:52  توسط علیرضا غلامحسینی  |